Temperatura

Optymalna temperatura dla wzrostu i rozwoju marchwi mieści się w granicach 15-21˚C – w tym przedziale uzyskuje się najlepsze wybarwienie korzeni oraz najwyższą zawartość karotenu i cukrów. W niskich temperaturach korzenie się nadmiernie wydłużają kosztem przyrostu na grubość, a w zbyt wysokich – skracają i deformują.

Minimalna temperatura kiełkowania nasion wynosi 4˚C a optymalna 20-25˚C. Siewki i większe rośliny znoszą przymrozki do -8˚C. Dłużej utrzymujące się chłody (poniżej 10˚C) po wschodach marchwi mogą powodować tworzenie pośpiechów, co jest cechą niepożądaną, gdyż korzenie roślin, które wytworzyły pędy kwiatostanowe są zdrewniałe i nie nadają się do konsumpcji. W niskich temperaturach wschody marchwi często następują dopiero po 4-5 tygodniach, natomiast przy siewie nasion w glebę wilgotną i ogrzaną mogą się pojawić nawet już po 8-10 dniach od siewu.

Wymagania wodne

Marchew posiada umiarkowane wymagania wodne i najlepiej rośnie gdy zawartość wody w glebie wynosi 65-70% polowej pojemności wodnej. Największe zapotrzebowanie na wodę przypada u niej na okres intensywnego przyrostu masy korzeni, tj. na około 2 miesiące przed zbiorem. Na niedobór wody w glebie wrażliwa jest także w okresie wschodów. Niebezpieczne są dla niej intensywne opady deszczu po długotrwałej suszy, gdyż dochodzi wówczas do masowego pękania wzdłużnego korzeni spichrzowych. Źle znosi również trwałe nadmierne uwilgotnienie gleby. Korzenie są wtedy krótkie, często silnie rozwidlone oraz słabo wybarwione.

Wymagania glebowe

Marchew dobrze rośnie na większości typów gleb występujących w Polsce, ale najładniejsze korzenie wytwarza na średnio ciężkich i lekkich glebach piaszczysto-gliniastych, bogatych w próchnicę, o przepuszczalnym podłożu. Na takich glebach nie występuje groźne dla wschodów zaskorupianie się, a zbiór nie nastręcza większych trudności. Lekkie, próchniczne gleby, szybko obsychające wiosną, są szczególnie pożądane przy uprawie marchwi na wczesny zbiór, gdyż pozwalają na wczesne rozpoczęcie zabiegów uprawowych i wysiew nasion. Marchew dobrze rośnie także na glebach torfowych o uregulowanych stosunkach wodnych, ale trzeba się liczyć niekiedy ze zwiększoną kumulacją azotanów.

Nie nadają się do jej uprawy gleby bardzo ciężkie, zaskorupiające się, kamieniste oraz zlewne, podmokłe i kwaśne. Na takich glebach marchew gorzej rośnie korzenie są często niekształtne i rozwidlone a zbiór jest utrudniony.

Wybór stanowiska i zmianowanie

Marchew ma duże skłonności do nadmiernej kumulacji metali ciężkich, a zwłaszcza kadmu i ołowiu. Nie należy więc lokalizować plantacji na terenach o podwyższonej ich zawartości. Gleby, które zawierają większe ilości tych pierwiastków nie nadają się pod uprawę marchwi.

Chociaż dobrze plonuje na glebach zasobnych w próchnicę, jednak nie powinno się jej uprawiać w pierwszym roku po nawożeniu obornikiem, gdyż sprzyja on zwiększonej kumulacji azotanów oraz zniekształcaniu i rozwidlaniu się korzeni, a także zwiększa możliwość porażenia przez połyśnicę marchwiankę. Z tych względów uprawia się ją zwykle w drugim lub trzecim roku po oborniku.

Z uwagi na połyśnicę marchwiankę i niektóre mszyce nie wskazana jest lokalizacja plantacji marchwi w pobliżu większych skupisk drzew (zwłaszcza topoli) oraz krzewów i innych zarośli. Marchew nie jest wrażliwa na wiatry i ze względów zdrowotnych najlepiej udaje się na otwartej przestrzeni.

Najlepszymi dla marchwi są stanowiska wolne od chwastów, zwłaszcza po ogórkach i innych dyniowatych oraz po cebuli i warzywach kapustowatych.

Ze względów fitosanitarnych nie należy jej uprawiać po sobie ani innych roślinach baldaszkowatych częściej niż co cztery lata, aby nie dopuścić do nadmiernego rozwoju i rozprzestrzeniania się chorób i szkodników, a zwłaszcza nicieni, połyśnicy marchwianki i parcha zwykłego.

Przydatność najważniejszych roślin rolniczych i warzywnych jako przedplonu dla marchwi:

  • Rośliny zalecane: zboża, kukurydza, cebula, por, czosnek, kapusty, kalafior, rzodkiewka, rzodkiew, rzepak, rzepik, gorczyca, ogórek, dynia, bób, bobik, koniczyna, lucerna, facelia.
  • Rośliny nie zalecane: marchew, pietruszka, seler, pomidor, papryka, ziemniak, groch, fasola, wyka, peluszka, łubiny, buraki.

W uprawie po roślinach motylkowatych istnieje zagrożenie nagromadzenia się w korzeniach spichrzowych zbyt dużych ilości azotanów. Należy w tym przypadku silnie ograniczyć nawożenie azotem, bądź w ogóle z niego zrezygnować.

Czytaj także: „Wymagania pokarmowe i potrzeby nawozowe marchwi

Źródło: „Metodyka Integrowanej Produkcji Marchwi (wydanie drugie)”, Opracowanie zbiorowe Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach, Warszawa 2015