Temperatura

Kalafior nie ma wysokich wymagań cieplnych, najlepiej rośnie i plonuje w rejonach chłodniejszych, charakteryzujących się wysoką wilgotnością powietrza. Optymalna temperatura powietrza dla wzrostu roślin i rozwoju róż kalafiorów przeznaczonych do uprawy w naszych warunkach klimatycznych, waha się od 15-20oC.

Odchylenia temperatury wywołują różnego rodzaju zaburzenia. Temperatura wyższa, w granicach 22-25oC, powoduje brak wiązania róż, bujny rozwój liści. Wysoka temperatura, występująca po zawiązaniu róż, powoduje przedwczesne ich dorastanie (mała masa i mała zwięzłość). W takich warunkach róże przerastają liśćmi, występuje omszenie, ziarnistość powierzchni, antocyjanowe przebarwienia. Temperatury niskie, poniżej 10oC mogą powodować u roślin młodych jarowizację i związane z tym przedwczesne wiązanie róż pośpiechowatych, o bardzo małej masie (tzw. guziki), praktycznie niemających żadnej wartości handlowej.

Rozsada kalafiora jest podatna na jarowizację po przejściu fazy juwenilnej, tj. po wytworzeniu 4–5 liści właściwych i osiągnięciu przez łodygę średnicy 5-6 mm. Dlatego, w produkcji rozsady kalafiora wczesnego należy uważać, aby rośliny po osiągnięciu tej fazy wzrostu, nie przebywały zbyt długo w temperaturze niższej od 10oC.

Kalafior jest wrażliwy na przemarznięcie, a stopień wrażliwości zależy od fazy rozwojowej roślin. Najbardziej wrażliwe są siewki i młoda rozsada, natomiast rozsada starsza i dobrze zahartowana znosi przymrozki nawet do –5oC. Róże są bardziej wrażliwe i mogą przemarznąć jeśli temperatura spadnie do 2oC, zwłaszcza jeśli nie są dobrze okryte liśćmi. Przemarznięta tkanka ma początkowo kolor wodnisty, a potem brunatnieje.

W szczególności rozsada, ale także i starsze rośliny wymagają dobrych warunków świetlnych. Nie powinny ona być uprawiane w miejscach zacienionych. Niedostatek światła powoduje wybieganie rozsady i znaczne obniżenie jej przydatności do sadzenia. Róże natomiast powinny być chronione przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, gdyż pod ich wpływem tracą charakterystyczną białą lub białokremową barwę i żółkną.

Wymagania wodne

Kalafior uważany jest za roślinę o najwyższych potrzebach wodnych i dla uzyskania wysokiego i dobrego jakościowo plonu wymaga nawadniania. Najwyższe zapotrzebowanie na wodę wykazuje w okresie zawiązywania i dorastania róż. Niedostatek wody w tym okresie obniża masę róż, zwiększa udział róż omszonych, przebarwionych i ziarnistych.

Wymagania glebowe

Kalafior wymaga gleb najlepszych, w wysokiej kulturze, żyznych, próchnicznych, o wysokiej pojemności wodnej, ale przewiewnych. Nie znosi gleb podmokłych, a nadmiar wilgoci w glebie i wysoki poziom wody gruntowej (wyższy niż 80–100 cm) jest dla niego szkodliwy. Najlepsze są gleby piaszczysto-gliniaste, czarnoziemy, czarne ziemie, lessy, mady nadrzeczne i strukturalne bielice. Nadają się też gleby torfowe o uregulowanych stosunkach wodnych, ale tylko dla upraw średnio późnych i późnych. Nie wskazane są gleby zbyt ciężkie i zimne, łatwo zaskorupiające się np. niektóre iły oraz bardzo lekkie gleby piaszczyste.

Kalafior nie znosi gleb kwaśnych, na których zwykle występuje niedobór wielu składników pokarmowych (zwłaszcza molibdenu). Wtedy częściej porażany jest tekże przez bardzo groźną chorobę – kiłę kapusty. Odczyn gleby powinien mieścić się w zakresie pH od 6,5 do 7,3 dla gleb mineralnych i 6,0 do 6,5 dla torfowych. Na glebach lżejszych przyjmuje się niższą z zalecanych wartości pH dla kalafiora, a na ciężkich wyższą. Spadek odczynu poniżej dolnej, zalecanej granicy może powodować wystąpienie charakterystycznych objawów nadmiaru manganu i glinu (chlorotyczne przebarwienia liści). Może pojawić się także niedobór molibdenu (redukcja blaszki liściowej zwana „biczykowatością liści) lub

Płodozmian

W przypadku kalafiora musi być zachowana 4 letnia przerwa w uprawie na tym samym polu warzyw kapustnych i rzepowatych, a z roślin rolniczych rzepaku, brukwi i gorczycy. Zapobiega to wystąpieniu i rozprzestrzenianiu się kiły kapusty, jednej z najgroźniejszych chorób tej grupy warzyw. Unikać należy też uprawy kalafiora po burakach, fasoli i szpinaku, ze względu na ryzyko wystąpienia i rozprzestrzeniania się nicieni, głównie mątwika burakowego.

Zestawienie gatunków (korzystne i niekorzystne) jako przedplonu dla kalafiora:

  • Gatunki korzystne – pszenica, owies, żyto z wsiewką, ziemniaki, gryka, koniczyna lub lucerna (jedno lub dwuletnie), cebula, marchew, ogórek, pomidor, por, seler, cykoria sałatowa, bób, groch, skorzonera
  • Gatunki niekorzystne – wszystkie kapusty, kalafior, brokuł, brukselka, jarmuż, kalarepa, rzepa, rzodkiew, rzodkiewka, chrzan, rzepak jary i ozimy, rzepik, brukiew, gorczyca, buraki (wszystkie), szpinak, fasola.

Zestawienie gatunków (korzystne i niekorzystne) z wykorzystaniem kalafiora jako poplonu:

  • Gatunki korzystne – zboża, ziemniaki, cebula, bób, marchew, ogórek, pomidor, por, seler, sałata, skorzonera
  • Gatunki niekorzystne – buraki, cykoria sałatowa, groch, fasola, wszystkie warzywa kapustne (kapusty, kalafior, brokuł, brukselka, jarmuż, kalarepa oraz rzepa, rzodkiew, rzodkiewka, chrzan, rzepak jary i ozimy, rzepik, brukiew, gorczyca, kapusty pastewne, szpinak.

Źródło: „Metodyka INTEGROWANEJ PRODUKCJI KALAFIORÓW”(wydanie drugie)”, opracowanie zbiorowe zespołu Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach pod kierunkiem prof. dr hab. F.Adamickiego i dr hab. B.Nawrockiej, Warszawa, grudzień 2015 r.