Rzodkiewka, sałata, seler naciowy – polecane odmiany, sposoby uprawy, środki produkcji

Trendy w produkcji sałaty

– Produkcja sałaty w Polsce w ostatnim sezonie charakteryzowała się stabilizacją powierzchni upraw, przy jednoczesnych zmianach w strukturze gatunkowej. Uprawa sałaty kruchej utrzymała się na poziomie zbliżonym do roku ubiegłego, podobnie jak produkcja sałaty masłowej, natomiast wyraźnie zmniejszyły się nasadzenia sałaty rzymskiej, co wynikało zarówno z sytuacji rynkowej, jak i dostosowywania oferty do potrzeb odbiorców. Coraz większą rolę odgrywa hydroponika. Tu widać wzrost udziału sałaty masłowej. W Polsce uprawy hydroponiczne obejmują obecnie około 13 ha, przy czym na tej powierzchni produkowane są nie tylko sałaty, lecz także zioła – przekazał Michał Jankowski z Rijk Zwaan. Warto podkreślić, że część produkcji sałaty kruchej trafia bezpośrednio do przetwórstwa, m.in. jako surowiec do kanapek, gotowych miksów sałat, produktów gotowych oferowanych przez duże sieci gastronomiczne, a także dużych odbiorców, jak McDonald’s, co dodatkowo stabilizuje popyt i wpływa na decyzje produkcyjne gospodarstw.

Jednym z największych wyzwań w uprawie sałaty pozostaje mączniak rzekomy, który sprawia problemy nie tylko producentom, ale także hodowcom odmian. Choroba ta charakteryzuje się dużą zmiennością, co roku pojawiają się nowe rasy, co utrudnia utrzymanie trwałej odporności odmianowej. Równolegle poważnym zagrożeniem jest Fusarium, szczególnie rasy 1, 4, które obecnie uznawane są za najbardziej dokuczliwe w warunkach polskich. Ich obecność w glebie znacząco ogranicza możliwości uprawy i wymusza stosowanie odmian o szerokim pakiecie odporności oraz działań profilaktycznych.

Odmiany sałaty masłowej

– Choć sałata masłowa Abelina RZ nie jest oficjalnie rekomendowana do produkcji tunelowej, praktyka pokazała, że w warunkach testowych sprawdziła się również w tej technologii uprawy, dając zadowalające wyniki pod względem wzrostu i jakości plonu. Z kolei nowość Norandia RZ wyróżnia się wysoką odpornością na Fusarium rasy: 1, 4 oraz na mączniaka rzekomego Bl: 29-37, 39-41EU, co ma istotne znaczenie przy wysokiej presji choroby. Ma też tolerancję na tipburn, co zwiększa bezpieczeństwo produkcji i ogranicza straty jakościowe. Obie te sałaty pokazują, że właściwy dobór odmian może skutecznie wspierać producentów nawet w wymagających i trudnych warunkach uprawowych – poinformował M. Jankowski.

Odmiany sałaty kruchej

W segmencie sałat kruchych (lodowych) na uwagę zasługuje odmiana Happinas RZ, szczególnie ceniona przez producentów za odporność na mszyce z rodzaju Nasonovia rasy Nr: 0,1, co ma duże znaczenie w ograniczaniu presji szkodników i redukcji zabiegów ochrony. Odmiana ta zapewnia stabilność produkcji oraz dobrą jakość handlową główek. Uzupełnieniem oferty w tym samym segmencie jest Freindlinas RZ, która również odpowiada na potrzeby rynku sałaty kruchej, tworząc wyrównane główki i zapewniając bezpieczeństwo uprawy w intensywnych technologiach produkcyjnych. Zarówno Happinas RZ, jak i Freindlinas RZ są to pierwsze odmiany na rynku w 
Polsce i w Europie z odpornością na dwie rasy Nosonovia Nr: 0,1.

Odmiana sałaty kruchej Sandanas RZ to kolejna propozycja rekomendowana przez Michała Jankowskiego, który zwracał uwagę na jej wysoką stabilność w produkcji towarowej. Sałatę już z powodzeniem uprawia duża grupa producentów w Polsce, co potwierdza jej przydatność w intensywnych technologiach oraz dobrą adaptację do lokalnych warunków klimatycznych. Sandanas RZ wyróżnia się wyrównanym wzrostem, dobrą jakością handlową główek oraz bezpieczeństwem plonowania, dzięki czemu coraz częściej trafia do nasadzeń na większą skalę. Jej obecność w profesjonalnych gospodarstwach świadczy o tym, że odmiana ta dobrze odpowiada zarówno na oczekiwania producentów, jak i na wymagania rynku świeżego.

Odmiany sałaty rzymskiej

W segmencie sałat mini rzymskich (mini cos) M. Jankowski szczególnie polecał odmianę Rawonder RZ, która dobrze odpowiada na potrzeby nowoczesnego rynku świeżych warzyw. Odmiana ta wyróżnia się wyrównanym kształtem i kompaktowym rozmiarem, dzięki czemu doskonale nadaje się do pakowania w systemie flow-pack. Dodatkowym atutem odmiany Rawonder RZ jest szeroki pakiet odporności, który zwiększa bezpieczeństwo produkcji i zapewnia stabilność plonowania w warunkach intensywnej uprawy.

Midi rzymska sałata Nicodemus RZ to odmiana wyróżniająca się wysoką odpornością na najważniejsze choroby sałaty, w tym na mączniaka rzekomego (Bremia lactucae), co ma kluczowe znaczenie w intensywnej produkcji pod osłonami i w polu. Dzięki stabilnemu pakietowi odporności Nicodemus RZ zapewnia bezpieczniejsze i bardziej przewidywalne plonowanie, nawet przy wysokiej presji patogenów. Odmiana ta dobrze wpisuje się w aktualne potrzeby rynku, łącząc zdrowotność roślin z wyrównaną jakością główek.

Sałaty liściowe z portfolio firmy Rijk Zwaan

Firma Rijk Zwaan dysponuje bardzo szerokim asortymentem sałat liściowych, obejmującym odmiany dostosowane do różnych technologii uprawy, terminów nasadzeń i potrzeb rynku. W segmencie odmian typu Lollo Rossa na uwagę zasługuje odmiana Rooney RZ, która wyróżnia się zdolnością do tworzenia dużych, dobrze wypełnionych główek, o atrakcyjnym wyglądzie handlowym. Dzięki temu Rooney RZ znajduje zastosowanie zarówno w sprzedaży detalicznej, jak i w obrocie hurtowym, odpowiadając na zapotrzebowanie rynku na sałaty o wysokiej wydajności i jakości.

Rzodkiewka – odmiany na cały sezon

Jarosław Wojtczak omówił interesujące dla krajowych producentów odmiany rzodkiewki. Zwrócił uwagę, że dobór odmiany rzodkiewki na dany termin uprawy ma kluczowe znaczenie dla jakości i stabilności plonu – na przykład odmiana Millom RZ najlepiej sprawdza się w uprawach na późną zimę, wczesną wiosnę oraz późne lato i początek jesieni. Specjalista rekomendował rzodkiewkę Belsay RZ do upraw wiosennych i letnich, kiedy warunki świetlne i temperaturowe sprzyjają jej równomiernemu wzrostowi.

Przedstawiciel firmy podkreślał, że rzodkiewka Millom RZ charakteryzuje się szerokim oknem siewu – od grudnia do kwietnia oraz od września do listopada, co czyni ją elastycznym wyborem dla producentów nastawionych na różne terminy zbioru. Rośliny tworzą liście o średniej długości, stabilne w zmiennych warunkach pogodowych, co ułatwia wiązanie pęczków i przygotowanie towaru do sprzedaży. Zgrubienia są kuliste, z cienkim i krótkim ogonkiem, wykształcają się dobrze również przy niskim poziomie światła, typowym dla upraw zimowych. Odmiana jest wysoce tolerancyjna na parcenie i pękanie, a jej atut to gładka, błyszcząca skórka o intensywnie czerwonym kolorze. Biały miąższ nie przebarwia się, zachowuje dobrą strukturę i łagodny smak, bez tendencji do ostrości. Dodatkowym zabezpieczeniem produkcji jest wysoka odporność polowa na mączniaka rzekomego (Peronospora parasitica), zarówno liści, jak i zgrubień, co zwiększa niezawodność odmiany w intensywnej uprawie.

Belsay RZ to odmiana rzodkiewki ceniona przez producentów za stabilność plonowania i wysoką jakość handlową w różnych terminach uprawy. Dobrze sprawdza się w produkcji pod osłonami oraz w gruncie, tworząc wyrównane, kuliste zgrubienia o atrakcyjnym wyglądzie. Skórka jest gładka i intensywnie wybarwiona, a biały miąższ pozostaje jędrny i nie wykazuje tendencji do przebarwień. Odmiana charakteryzuje się dobrą tolerancją na pękanie i parcenie, a jej smak jest łagodny, co zwiększa akceptację konsumencką. Belsay RZ to pewny wybór do produkcji pęczkowej i na rynek warzyw świeżych, szczególnie tam, gdzie liczy się powtarzalność jakości i bezpieczeństwo uprawy.

Selery naciowe z hodowli Rijk Zwaan

Odmiana Kelvin RZ to – jak potwierdził J. Wojtczak – podstawowa, sprawdzona odmiana selera naciowego w portfolio firmy, polecana do uprawy od wiosny do jesieni. Wyróżnia się wszechstronnym zastosowaniem, długim oknem zbioru oraz odpornością na jarowizację, co przekłada się na stabilność produkcji. Rośliny tworzą wyrównane, atrakcyjne, ciemnozielone łodygi o wysokiej jakości handlowej, zapewniając wysoki plon towarowy i dobrą przydatność do sprzedaży świeżej.

Tejal RZ, o ciemnozielonych łodygach, jest odmianą przeznaczoną głównie do upraw wiosennych i jesiennych, charakteryzującą się tolerancją na wybijanie w pędy nasienne oraz polową odpornością na czernienie liści sercowych. Tejal RZ nie tworzy odrostów korzeniowych, co ułatwia pielęgnację i zbiór. Dodatkowym atutem jest łagodny, słodki smak, którzy cenią konsumenci. Odmiana ta dobrze sprawdza się w produkcji nastawionej na wysoką jakość i powtarzalność plonu.

Ceyonne RZ to odmiana o wysokiej polowej odporności na choroby liściowe, przeznaczona do produkcji nastawionej na zaopatrzenie rynku warzyw świeżych. Tworzy silnie ulistnione, smukłe rośliny o średnim odcieniu zieleni, które są bardzo atrakcyjne wizualnie i dobrze nadają się do zbioru oraz pakowania. Dodatkowym atutem jest słodki, łagodny smak, zwiększający jej atrakcyjność konsumencką i przydatność w segmencie premium.

Grisha RZ to nowoczesna odmiana selera naciowego z oferty firmy Rijk Zwaan, przeznaczona do produkcji na rynek warzyw świeżych. Wyróżnia się wyrównanym wzrostem, dobrą jakością ciemnozielonych łodyg oraz wysoką zdrowotnością, co przekłada się na stabilny plon handlowy. Odmiana dobrze sprawdza się w intensywnych technologiach uprawy, oferując atrakcyjny wygląd i dobrą przydatność do zbioru oraz pakowania.

Cloverdale RZ to odmiana selera naciowego wyróżniająca się ograniczoną liczbą liści, co znacznie poprawia przewiewność łanu i zdrowotność roślin. W praktyce liście wyrastają jedynie na ok. 15 cm nad międzywęźlem, podczas gdy w typowych odmianach strefa ta wynosi 20–30 cm. Dzięki temu rośliny szybciej obsychają po opadach i nawadnianiu, co ogranicza rozwój chorób grzybowych i ułatwia prowadzenie plantacji w intensywnych warunkach. Odmiana ma ciemnozielone łodygi.

Rozsada na miarę potrzeb

Firmie Krasoń w ostatnim okresie wyprodukowała ponad 1 mln sztuk rozsady sałaty, co potwierdza znaczenie tego segmentu w strukturze firmy. W procesie produkcji standardem jest doświetlanie rozsady, zarówno w technologii LED, jak i systemach hybrydowych, co ma bezpośredni, pozytywny wpływ na wyrównanie roślin, ich pokrój oraz jakość systemu korzeniowego. Duży nacisk firma kładzie na bioasekurację – dezynfekcja dotyczy wszystkich skrzynek i opakowań wracających od klientów. To ogranicza ryzyko przenoszenia patogenów. Istotnym elementem organizacyjnym jest również własna flota transportowa, zapewniająca terminowe i bezpieczne dostawy rozsady do producentów. W odpowiedzi na rosnące wymagania jakościowe firma stosuje obecnie substraty o zwiększonej zawartości włókna, charakteryzujące się lepszą strukturą i stabilnością. Na etapie produkcji rozsadę standardowo wzbogaca się w Trichodermę i grzybymikoryzowe, co przekłada się na lepszą kondycję młodych roślin, szybsze przyjmowanie się po posadzeniu oraz większą odporność na stres w początkowej fazie uprawy.