Ekoschematy 2026 – wymagania i dopłaty Cz 3 Obszary z roślinami miododajnymi, Biologiczna uprawa roślin, Grunty wyłączone z produkcji, Stosowanie materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz Retencjonowanie wody na TUZ

Ekoschematy – Obszary z roślinami miododajnymi

Celem tego ekoschematu jest zachęcanie rolników do tworzenia obszarów z roślinami miododajnymi, stanowiącymi długotrwałe, różnorodne i bezpieczne żerowiska dla pszczoły miodnej i dzikich owadów zapylających. Po spełnieniu warunków za ekoschemat Obszary z roślinami miododajnymi można liczyć na wsparcie w wysokości ok. 269,21 EUR/ha. Jednak wymogiem jest wysiew mieszanki składającej się z co najmniej dwóch gatunków roślin miododajnych z określonej listy. Mieszanka musi obejmować co najmniej jeden gatunek roślin miododajnych z gatunków nieprodukcyjnych (wykaz nr 1; w tym gatunki licznych ziół) oraz gatunki roślin o charakterze produkcyjnym (wykaz nr 2). Niestety rolnicy nie mogą stosować mieszanek, w których dominują rośliny z wykazu 2 (np. facelia i lucerna), mimo że częściej je wykorzystują. Kolejnym obwarowaniem prawnym jest niemożność prowadzenia produkcji rolnej na danej działce z roślinami miododajnymi, z wyjątkiem ustawienia pasiek. Do dnia 31 sierpnia producenci nie mogą:

– prowadzenia wypasu zwierząt i koszenia,

– stosowania nawozów i środków ochrony roślin.

Pytania i odpowiedzi związane z ekoschematem Obszary z roślinami miododajnymi:

1) Czy jest wyznaczony termin wysiewu mieszanki? 

Nie ma wyznaczonego terminu wysiewu mieszanki, jednak termin wysiewu powinien zagwarantować możliwość wykiełkowania i zakwitnięcia roślin.

2) Czy w przypadku mieszanek miododajnych rolnik musi mieć dokumenty zakupu potwierdzające składniki wysianej mieszanki?

Nie. Skład mieszanki będzie oceniany na podstawie danych wprowadzonych

w eWnioskuPlus oraz na podstawie kontroli na miejscu. Rolnik nie musi posiadać dowodu zakupu nasion i nie musi być to materiał siewny kwalifikowany.

3) Czy w terminie po 31 sierpnia można zebrać nasiona z uprawy miododajnej? Rolnik może skosić i zebrać nasiona po 31 sierpnia.

Ekoschematy – Biologiczna uprawa roślin

Ekoschemat jest „dostępny” w dwóch wariantach, pn. mikrobiologiczne środki ochrony roślin oraz pn. nawozowe preparaty mikrobiologiczne. Pierwszy jest związany z dopłatą w wysokości ok. 89,89 €, a drugi ok. 22,47 €. W pierwszym wariancie podstawowym wymogiem jest zakup i zastosowanie mikrobiologicznego śor. (można je znaleźć m.in. poprzez wyszukiwarkę śor na stronie rządowej gov.pl) w pierwszej kolejności (uwzględniając również ewentualną sekwencję zabiegów zgodnie z etykietą). Jeśli zabieg okaże się nieskuteczny nic nie stoi na przeszkodzie by zastosować następnie preparaty konwencjonalne. Z kolei w drugim wariancie wymogiem jest zakup (nie wcześniej niż 15 lipca 2025 r.) i zastosowanie nawozowego preparatu mikrobiologicznego również z wykazu prowadzonego przez IUNG-PIB w Puławach. Aby spełnić warunki obu wariantów, oprócz zastosowania preparatów na plantacjach trzeba przedłożyć do ARiMR imienny dokument potwierdzający ich zakup oraz prowadzić rejestr zabiegów agrotechnicznych.

Pytania i odpowiedzi związane z ekoschematem Biologiczna uprawa roślin:

1. W jakiej ilości trzeba zastosować środek biologiczny?
Środek należy zastosować zgodnie z etykietą. Dany środek biologiczny może mieć różną liczbę obowiązkowych zabiegów w zależności od gatunku rośliny uprawnej. Dlatego trzeba dokładnie zapoznać się z etykietą środka w odniesieniu do uprawianej rośliny.     

2. Czy przystępując do biologicznej uprawy trzeba objąć całe gospodarstwo tym ekoschematem czy tylko wybrane działki i uprawy?
Można zadeklarować wybrane działki i wybrane uprawy w gospodarstwie rolnym.

3. Czy w ekoschemacie „Biologiczna uprawa” trzeba stosować środki ochrony roślin zarejestrowane na konkretnego szkodnika lub chorobę występujących w uprawie?

Tak, producent musi stosować środek zarejestrowany dla danej uprawy oraz przeciwko konkretnemu agrofagowi.

4. Czy ekoschemat dopuszcza zakup materiału siewnego zaprawionego środkami mikrobiologicznymi?

Tak. Ekoschemat dopuszcza taką formę zakupu środka „Ochrony roślin”. Dotyczy to wysianie/wysadzenie nasion/bulw zaprawionych środkiem ochrony roślin, o którym mowa w art. 34 ust 1 ustawy PS WPR. Wniosek w ramach ekoschematów dla wysiewu roślin ozimych można złożyć w roku wysiania lub w roku kolejnym.

Ekoschematy – Grunty wyłączone z produkcji

Za ten ekoschemat można uzyskać wsparcie w wysokości ok. 126,52 €, jednak do powierzchni nieprzekraczającej 4% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie lub powierzchni wyłączonych z produkcji, ponieważ są nimi nowo utworzone elementy krajobrazu. Za obszary wyłączone z produkcji uznaje się:
1) grunty ugorowane,
2) grunty ugorowane, na których położone są utworzone elementy krajobrazu,

W obu przypadkach (obszarach) nie prowadzi się produkcji rolnej (wypasu, koszenia i  nie stosuje się nawozów i środków ochrony roślin) w terminie od dnia 1 stycznia do 31 lipca. Element krajobrazu utworzony w ramach tego ekoschematu, będzie się kwalifikował jako nowy element nieprodukcyjny także w roku następnym.

Utworzone elementy krajobrazu obejmują:
– żywopłoty lub pasy gruntów zadrzewionych, które nie stanowią części lasu, przy czym do płatności kwalifikuje się nie więcej niż 10 m szerokości danego żywopłotu lub danego pasa,
– zadrzewienia liniowe, które nie stanowią części lasu,
– pojedyncze drzewa – do 150 sztuk/ha,
– zagajniki śródpolne, które nie stanowią części lasu, obejmujące drzewa lub krzewy, o powierzchni nie większej niż 0,5 ha,
– rowy, w tym otwarte cieki wodne służące do nawadniania lub odwadniania, z wyłączeniem rowów wykonanych z betonu, przy czym do płatności kwalifikuje się nie więcej niż 10 m szer. danego rowu,

Ponadto:
– oczka wodne inne niż zbiorniki z betonu lub tworzywa sztucznego, o maksymalnej powierzchni wynoszącej 1 ha, przy czym do płatności kwalifikuje się nie więcej niż 0,5 ha danego oczka; w przypadku, gdy oczko wodne jest otoczone roślinnością nadbrzeżną, do powierzchni oczka wodnego wlicza się obszar z tą roślinnością,
– miedze śródpolne lub strefy buforowe o szerokości nie mniejszej niż 1 m, przy czym do płatności kwalifikuje się nie więcej niż 20 m szerokości danej miedzy lub danej strefy.

Ekoschematy – Stosowanie materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany

Do głównych wymogów tego ekoschematu należy:

1. zastosowanie do uprawy w plonie głównym materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii  kwalifikowany na powierzchni co najmniej 25% gruntów ornych, z gatunków zbóż, roślin strączkowych lub ziemniaków, kukurydzy, rzepaku, buraków cukrowych lub buraków pastewnych (w ilości zgodnej z normą siewu/sadzenia danego gatunku w przeliczeniu na ha) oraz

2. realizacja jednego z ekoschematów: rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi lub biologicznej uprawy, lub wysiew międzyplonu ozimego lub ścierniskowego (wysiew poza ekoschematami).

Producent musi dostarczyć do ARiMR fakturę zakupu materiału siewnego wystawioną nie wcześniej niż 15 lipca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku. Ewentualnie może dostarczyć dokument wydania materiału siewnego z magazynu, wystawiony nie wcześniej niż 15 lipca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku. Ponadto trzeba złożyć oświadczenie o zastosowaniu kwalifikowanego materiału siewnego innych gatunków niż wspieranych w ramach ekoschematu. Dokumentację należy złożyć do 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności.

Dopłata jest możliwa jedynie do zakupu ww. kategorii materiału rozmnożeniowego odpowiednio w wysokości:

– zboża – 26,74 EUR/ha,

– rośliny strączkowe – 43,37 EUR/ha,

– ziemniaki – 112,13 EUR/ha.

Pod warunkiem nie wnioskowania o dopłaty w ramach pomocy de minimis w rolnictwie.

Pytania i odpowiedzi związane z tym ekoschematem:

1. Czy praktyki dodatkowe muszą być realizowane na działce na której stosowano kwalifikowany materiał siewny?

Tak, muszą być stosowane na tych samych działkach rolnych.

2. Czy w ramach stosowania dodatkowych praktyk z rolnictwa węglowego trzeba uzyskać minimalną liczbę punktów?

Tak, jest to obowiązkowe, jeżeli nie uzyska się minimalnej liczby punktów wówczas nie są przyznawane płatności.

3. Czy można wysiać mieszanki zbożowo strączkowej, owies i groch w mieszance gdzie materiał siewny jest kwalifikowany?

Taka mieszanka nie podlega wsparciu w ramach ekoschematu.

Ekoschematy – Retencjonowanie wody na TUZ

Wsparcie obejmuje zalane lub podtopionej działki z trwałym użytkiem zielonym. Zalanie lub podtopienie rozumiane są jako stan wysycenia profilu glebowego wodą na poziomie przynajmniej 80% przez co najmniej 12 następujących po sobie dni w okresie od dnia 1 maja do dnia 30 września. Płatności, przy zachowaniu powyższego warunku, są przyznawane  wyłącznie do TUZ objętego płatnościami w ramach 5-letnich zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych z PROW 2014-2020 lub PS 2023-2027 lub rolnictwa ekologicznego lub na obszarach objętych normą GAEC 2 lub praktyką „Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt”. Dla tego ekoschematu nie przewiduje się sankcji i nie występuje przedeklarowanie. Informacje o zaistnieniu zalania lub podtopienia i spełnienia warunków przekazuje IUNG-PIB w Puławach. Po spełnieniu warunków można liczyć na wsparcie w wysokości ok. 63,15 EUR/ha.

Pytania i odpowiedzi związane z ekoschematem Retencjonowanie wody na TUZ:

1) Czy jest minimalna powierzchnia gospodarstwa, jaką można zgłosić do tego ekoschematu?

Nie ma wyznaczonej minimalnej powierzchni gospodarstwa, przy czym grunty, do których chcemy otrzymać płatność muszą być zadeklarowane we wniosku. Ponadto minimalna powierzchnia działki, do której przysługują płatności wynosi 0,10 ha.

2) Czy jeżeli nie wystąpi podtopienie gruntów, to grożą jakieś sankcje za przedeklarowanie powierzchni?
 Nie, jeżeli nie wystąpi zalanie lub podtopienie gruntów, nie będzie płatności za dany ekoschemat, nie ma zaś naliczenia sankcji.