Ekoschematy 2026 – wymagania i dopłaty, cz.II Rolnictwo węglowe

Rolnictwo węglowe – praktyka Zróżnicowana struktura upraw

Ta 3-punktowa praktyka ekoschematu Rolnictwo węglowe, wymaga uprawy co najmniej 3 różnych upraw na gruntach ornych w gospodarstwie. Struktura gatunków uprawnych musi spełniać poniższe wymagania:

– co najmniej 3 uprawy na gruntach ornych, a największa uprawa, nie przekracza 65% ich powierzchni,

– suma powierzchni trzeciej z największych i ewentualnych  kolejnych upraw nie może mieć mniejszego, niż 10% udziału w powierzchni upraw,

– powierzchnia  zbóż wymienionych w wykazie nr 2 załącznika nr 5 do rozporządzenia nie przekracza 65% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie,

– udział upraw mający pozytywny wpływ na bilans próchnicy –  co najmniej 20%

– udział upraw mający negatywny wpływ na bilans próchnicy (np. dyniowate, okopowe) – nie więcej niż 30% powierzchni GO.

– obowiązek wymieszania słomy rzepakowej z glebą lub jej przyorania.            

Pytania i odpowiedzi związane z praktyką Zróżnicowana struktura upraw

1. Czy kukurydza jest zaliczana do grupy zbóż?
   Nie, jest ona traktowana jako oddzielna uprawa, podobnie jak gryka.
2. Czy w przypadku ekoschematu do wyliczeń brane są wszystkie grunty czy tylko grunty orne?
   Do wyliczeń uwzględnia się tylko grunty orne.
3. Czy zróżnicowaną strukturę upraw można zgłaszać tylko do wybranych działek?
   Tak, od roku 2025 jest taka możliwość, ze względu na ograniczenie liczby ekoschematów na działce rolnej do dwóch. Należy pamiętać że wymagana struktura upraw liczona jest do całego gospodarstwa.  

Rolnictwo węglowe – praktyka Wymieszanie obornika w ciągu 12 godzin od zastosowania

Zgodnie z nazwą wymogiem jest wymieszanie obornika (w tym granulowanego czy pomiotu ptasiego) jak również pofermentu z biogazowni rolniczej w ciągu 12 godzin od aplikacji na gruncie ornym. Do ARiMR przesyła się zdjęcie geotagowane lub stosowne oświadczenie o wykonaniu praktyki w ciągu 14 dni od aplikacji nawozów. Jeśli gospodarstwo zakupiło nawóz musi posiadać dokument potwierdzający jego nabycie (umowę). 

Pytania i odpowiedzi związane z praktyką Wymieszanie obornika w ciągu 12 godzin od zastosowania

1. Czy została określona minimalna dawka obornika?

W przepisach nie określono minimalnej dawki nawozu.

2. Co zrobić gdy rolnik prowadzi uprawę bezorkową i nie jest w stanie przyorać obornika? Czy taki rolnik może skorzystać z ekoschematu z przyoraniem obornika?

Ekoschemat uproszczona uprawa i przyoranie obornika nie łączą się ze sobą. Dlatego rolnik musi wybrać, z którego ekoschematu chciałby skorzystać.

3. Co to znaczy „12 godzin od aplikacji obornika”?

Termin 12 godzin liczy się od momentu  rozpoczęcia wywożenia obornika na pole. Dlatego zabieg należy tak zaplanować aby w ciągu 12 godzin od rozrzucenia obornika wymieszać go z glebą. Jest to też zgodne z dobrą praktyką rolniczą, ograniczającą ulatnianie się amoniaku.

4. Jaki dokument trzeba posiadać przy zakupie pofermentu?

Rolnik kupujący poferment  musi posiadać umowę zakupu pofermentu oraz informacje z biogazowni o składzie chemicznym pofermentu.

Rolnictwo węglowe – Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo

3-punktowa praktyka wymagająca Zastosowanie płynnych nawozów naturalnych metodami ograniczającymi ulatnianie amoniaku i podtlenku azotu oraz lepszego wykorzystania składników pokarmowych. Aplikacja gnojówki, gnojowicy czy innegogo pofermentu z biogazowni musi odbywać się innymi metodami niż rozbryzgowo. Jest to możliwe, m.in. poprzez zastosowanie węży wleczonych lub rozlewaczy z redlicą płozową. Wymóg dotyczy każdego wywożenia nawozów płynnych na pole zgłoszone do ekoschematu w danym roku kalendarzowym. Niezbędne jest udokumentowanie praktyki w postaci zdjęć geotagowanych lub oświadczenia składanego do ARIMR i posiadanie umów zakupu nawozów na podobnej zasadzie co w praktyce dotyczącej wymieszania obornika. Wymóg dotyczy każdego wywożenia nawozów płynnych na pole zgłoszone do ekoschematu w danym roku kalendarzowym.

Pytania i odpowiedzi związane z praktyką Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo

1. Czy wywożąc gnojowicę 3 razy w ciągu roku na to samo pole, muszę za każdym razem robić to bez płytki rozbryzgowej oraz zrobić zdjęcie geotagowane lub złożyć oświadczenie?

Tak, każda praktyka nawożenia na danym polu musi być wykonana inną metodą niż rozbryzgowa i każdą praktykę należy udokumentować zdjęciem lub oświadczeniem. Jednocześnie wszystkie zabiegi muszą być zapisane w rejestrze zabiegów agrotechnicznych (wynika to z programu azotanowego). 

2. Jaką ilość gnojowicy należy zastosować na polu?

Ilość zależy od planu nawożenia lub maksymalnych dawek nawożenia azotem, jakie zostały określone dla danej działki. Na tej podstawie określa się maksymalną dawkę nawożenia, natomiast minimalna dawka nawożenia nie jest określona.

3. Czy trzeba dla ARIMR zadeklarować sprzęt jakim są wywożone i aplikowane nawozy?

Nie ma takiego obowiązku.

4. Czy można wypożyczyć sprzęt od sąsiada do realizacji tej praktyki?

Tak, można korzystać ze sprzętu wynajmowanego od sąsiada lub korzystać z usług firmy.

Rolnictwo węglowe – praktyka Uproszczone systemy uprawy

Polega na prowadzeniu uprawy konserwującej bezorkowej, w tym uprawy pasowej (strip-till), poprzez:

– wykonywanie zabiegów uprawowych z odstąpieniem od uprawy płużnej w zespole uprawek pożniwnych i przedsiewnych w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności,

– pozostawienie na polu po zbiorze uprawy w plonie głównym całości resztek pożniwnych w formie mulczu.

Ponadto praktyka ta nie obejmuje uprawy zerowej i dopuszcza możliwość zebrania słomy z zadeklarowanej działki. Niezbędne jest prowadzenie rejestru zabiegów agrotechnicznych w formie papierowej lub elektronicznej.

Pytania i odpowiedzi związane z praktyką Uproszczone systemy uprawy

1. Czy można zgłosić tylko wybrane działki do tej praktyki?

Tak, do tego ekochematu można zgłosić wybrane działki lub wybrane uprawy; ekoschematem nie musi być objęte całe gospodarstwo.

2. Czy można częściowo wymieszać resztki pożniwne?

Tak. Obowiązek pozostawienia na polu po zbiorze uprawy w plonie głównym całości resztek pożniwnych w formie mulczu, zostanie spełniony także w przypadku częściowego wymieszania resztek pożniwnych z powierzchniową warstwą gleby.

3. Czy można wykonać talerzowanie jako zabieg w ramach uproszczonych systemów uprawy?

Tak.

4. Czy można wykonać zabiegi pługiem dłutowym w ramach uproszczonych systemów uprawy?

Tak.

Rolnictwo węglowe – praktyka Wymieszanie słomy z glebą

Dla tej 1-punktowej już praktyki wymogiem jest wymieszanie całości słomy pozostałej po oddzieleniu nasion od rośliny z glebą. Za słomę uznaje się pozostałe po oddzieleniu ziarna lub nasion suche źdźbła, łodygi, liście, plewy, łuszczyny i strączyny dojrzałych roślin uprawnych zbożowych, w tym kukurydzy i gryki, szarłatu i komosy, oraz dojrzałych roślin uprawnych oleistych, bobowatych, facelii i traw nasiennych. Dodatkowo obowiązkiem jest prowadzenie rejestru zabiegów agrotechnicznych na formularzu ARIMR w formie papierowej lub elektronicznej. Dokumentacja pozostaje w gospodarstwie rolnika na potrzeby kontroli ARIMR, ponieważ zawiera informacje o terminie wymieszania słomy.

Pytania i odpowiedzi związane z praktyką Wymieszanie słomy z glebą

1. Czy praktykę można zrealizować w przypadku kukurydzy na kiszonkę?

Nie, w przypadku kukurydzy na kiszonkę na polu nie pozostaje słoma, którą można wymieszać z glebą.

2. Czy wymieszanie słomy np. talerzówką (nie zaoranie) w ramach Ekoschematu wymieszanie słomy z glebą jest spełnieniem wymogów?

Tak. Broną talerzową można dokonać wymieszania słomy z glebą.

3. Czy wymieszanie słomy za pomocą pługa jest spełnieniem wymogów?

TAK. 

4. Czy mogę część słomy zebrać, a część pozostawić na polu?

Nie, płatność przysługuje jeśli po zbiorze plonu głównego rozdrobni się i wymiesza z glebą całą słomę.

O tym jak wykorzystać Rolnictwo węglowe w uprawie warzyw przeczytasz również tutaj