Nie oznacza to jednak automatycznie poprawy sytuacji krajowych producentów. Wzrost zakupów warzyw obejmuje bowiem zarówno produkty krajowe, jak i importowane, których udział w sprzedaży – poza sezonem, ale niestety również w sezonie – pozostaje spory.

Po raz pierwszy od kilku lat spożycie warzyw wzrosło

W 2024 r. przeciętne spożycie warzyw i ich przetworów w gospodarstwach domowych wyniosło 51,72 kg na osobę, wobec 51,0 kg rok wcześniej. Oznacza to wzrost o około 1,4%. Jeszcze bardziej zwiększyło się spożycie warzyw świeżych – z 40,56 do 42,36 kg na osobę, czyli o 4,4%.

Choć zmiana nie jest spektakularna, jest istotna, ponieważ przerywa obserwowany od kilku lat trend spadkowy. Dla porównania, w 2018 r. przeciętne spożycie warzyw i ich przetworów wynosiło 57,6 kg na mieszkańca, a w kolejnych latach systematycznie malało. Dopiero dane za 2024 r. wskazują na pierwszy wzrost.

Pomidory umacniają pozycję lidera konsumpcji warzyw

Największy wzrost spożycia odnotowano w przypadku warzyw kalafiorowatych – o 16,7%. O 10% zwiększyła się również konsumpcja pomidorów, które pozostają najczęściej wybieranym warzywem przez polskich konsumentów. Więcej spożywano także marchwi (+5,4%), cebuli (+2,5%) oraz ogórków (+2,4%). Jedynie spożycie kapusty białej i czerwonej zmniejszyło się – o 5,4%, natomiast konsumpcja buraków pozostała na niezmienionym poziomie. Dane te pokazują, że konsumenci coraz częściej wybierają warzywa wykorzystywane na co dzień do spożycia bez potrzeby dłuższej obróbki kulinarnej.

W strukturze spożycia warzyw świeżych dominującą pozycję utrzymują pomidory. Ich udział wzrósł z 20,7 do 21,8%, podczas gdy udział kapusty, cebuli i ogórków nieznacznie się zmniejszył. Jednocześnie zwiększył się udział warzyw kalafiorowatych oraz marchwi.

Coraz większy udział warzyw świeżych

Na uwagę zasługuje również zmiana struktury konsumpcji. Warzywa świeże stanowiły już 81,9% całkowitego spożycia warzyw, podczas gdy rok wcześniej ich udział wynosił 78,5%. Można to interpretować jako rosnące zainteresowanie produktami świeżymi kosztem części przetworów warzywnych.

Trend ten jest zgodny z zaleceniami żywieniowymi ekspertów. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej przypomina, że warzywa powinny stanowić podstawę codziennej diety, a ich spożycie powinno wynosić co najmniej 400 g dziennie, przy czym to właśnie warzywa powinny dominować nad owocami.

Wydatki Polaków na warzywa nadal rosną

Większa konsumpcja oznacza również wyższe wydatki gospodarstw domowych. W 2024 r. przeciętnie przeznaczano na zakup warzyw i ich przetworów 55,9 zł miesięcznie na osobę, co odpowiadało 11,8% wszystkich wydatków na żywność i napoje bezalkoholowe. Pod tym względem warzywa zajmują czwarte miejsce w domowym budżecie żywnościowym – po mięsie, pieczywie i produktach zbożowych oraz mleku i przetworach mlecznych.

W pierwszym półroczu 2025 r. miesięczne wydatki wzrosły do 62,77 zł na osobę, co było związane zarówno z nieznacznie wyższym spożyciem, jak i utrzymującymi się wysokimi cenami części warzyw.

Pierwsze półrocze 2025 r. potwierdza trend

Dane za pierwsze sześć miesięcy 2025 r. wskazują, że pozytywna tendencja utrzymała się również w kolejnym roku. Łączne spożycie warzyw i ich przetworów wzrosło z 24,90 do 25,44 kg na osobę, natomiast spożycie warzyw świeżych zwiększyło się z 20,16 do 20,34 kg. Więcej konsumowano przede wszystkim kapusty, warzyw kalafiorowatych oraz cebuli.

Korzystny sygnał, ale nie dla wszystkich producentów

Rosnące spożycie warzyw jest niewątpliwie pozytywną informacją z punktu widzenia zdrowia publicznego i realizacji zaleceń żywieniowych. Dla producentów warzyw sytuacja jest jednak bardziej złożona. Dane dotyczą konsumpcji wszystkich warzyw dostępnych na rynku, niezależnie od ich pochodzenia. Coraz większy udział importu – szczególnie pomidorów, papryki, ogórków czy sałat poza krajowym sezonem – sprawia, że wzrost zakupów nie musi przekładać się wprost na zwiększenie popytu na warzywa produkowane w Polsce.

Dla krajowego ogrodnictwa równie istotne jak wielkość spożycia pozostają konkurencyjność cenowa, jakość produktów, dostępność przez cały rok oraz preferencje konsumentów, którzy coraz częściej oczekują wygody, szerokiego wyboru i wysokiej jakości niezależnie od sezonu.

Jak zmienia się konsumpcja warzyw w Polsce?

7 najważniejszych wniosków z raportu IERiGŻ:

  • Polacy znów jedzą więcej warzyw
  • Najbardziej rośnie spożycie pomidorów
  • Rekordzistami wzrostu są warzywa kalafiorowate
  • Świeże warzywa stanowią już ponad 80% zakupów
  • Rośnie wartość zakupów
  • Nadal jemy mniej warzyw niż kilka lat temu

Większa konsumpcja nie oznacza jednak automatycznie większego popytu na polskie warzywa

Źródła

  • Bożena Nosecka (red.), „Rynek owoców i warzyw. Stan i perspektywy”, nr 67, IERiGŻ – PIB, grudzień 2025.
  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej – zalecenia dotyczące spożycia warzyw i owoców.
Jaka będzie przyszłość upraw pora?
Pomidory polowe – rozsada, nawożenie, maszyny