Integrowana Produkcja Roślin – zmiany po aktualizacji przepisów
Nowe regulacje prawne związane z nowelizacją ustawy o środkach ochrony roślin, która weszła w życie z dniem 6 marca br. w kontekście Integrowanej Produkcji Roślin (IPR) mają charakter organizacyjny. IPR to krajowy, dobrowolny system jakości żywności pochodzenia roślinnego. Oprócz obowiązkowego przestrzegania integrowanej ochrony roślin uwzględnia wykorzystanie postępu technicznego i biologicznego w uprawie i nawożeniu w sposób zrównoważony i bezpieczny dla zdrowia ludzi, zwierząt i otaczającego środowiska. W artykule oprócz zmian przypominamy najważniejsze informacje o tym systemie produkcji żywności.
Co nowego w Integrowanej Produkcji Roślin?
Nowelizacja ustawy ułatwia nieco procedury formalne związane z certyfikacją Integrowanej Produkcji Roślin. W szczególności, zgodnie z nową ustawą zgłoszenie zamiaru prowadzenia IPR jest jednocześnie wnioskiem o certyfikację. Chęć przystąpienia do tego systemu jakości należy wyrazić na 14 dni przed siewem lub sadzeniem roślin, a jeśli tylko spełnione są wymagania metodyczne i możliwe jest przeprowadzenie rzetelnej kontroli to również po tym terminie. Przyjmowanie zgłoszeń przez jednostki certyfikujące jest możliwe najpóźniej w dniu siewu lub sadzenia roślin, a w przypadku roślin wieloletnich terminem ostatecznym jest rozpoczęcie przez nie wegetacji.
Ponadto gospodarstwo może zmienić podmiot certyfikujący nadzorujący produkcję w trakcie trwania sezonu. Warto przypomnieć, że nie trzeba ukończyć odrębnych szkoleń dla poszczególnych grup upraw, mimo że są przewidziane trzy moduły szkoleń (Integrowana Produkcja Roślin Sadowniczych; Warzywnych i Rolniczych). W związku z tym wystarczy ukończyć jeden z programów szkoleń wymienionych w rozporządzeniu. Niemniej najlepiej, jeśli producent ukończy szkolenie z modułu (grupy roślin) wiodących i objętych produkcją w systemie IP.
Lista jednostek certyfikujących Integrowaną Produkcję
Obecnie na terenie naszego kraju upoważnionych jest 13 podmiotów certyfikujących IP. Poniżej znajduje się lista jednostek uszeregowana wg kolejności upoważniania:
1. „PNG” Sp. z o.o., Cisów 77 A, 26-021 Daleszyce,
2. QA Solutions Sp. z o.o, ul. Józefa Marcika 25E/3, 30-443 Kraków,
3. KIWA POLSKA Sp. z o.o., ul. Sapieżyńska 10a, 00-215 Warszawa,
4. Centrum Jakości AgroEko Sp. z o.o., ul. Młynarska 42, 01-171 Warszawa,
5. TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o., ul. Wolności 347, 41-800 Zabrze,
6. BIOCERT MAŁOPOLSKA Sp. z o.o., ul. Cystersów 13A/1, 31-553 Kraków,
7. EKOGWARANCJA PTRE Sp. z o. o., ul. Modzelewskiego 27, 02-679 Warszawa,
8. Krajowe Centrum Badań i Certyfikacji „Gwarantowana Jakość” Sp. z o. o., ul., Naramowicka 144, 61-619 Poznań,
9. ECO2 Sp. z o.o., ul. Towarowa 9 lok. 101, 10-416 Olsztyn,
10. Polskie Centrum Badań i Certyfikacji Spółka Akcyjna, ul. Puławska 469, 02-844 Warszawa,
11. INTEGRA AGRO Sp. z o.o., ul. Wita Stwosza 48/105, 02-661 Warszawa,
12. AGRO BIO TEST Sp. z o.o., ul. Związku Walki Młodych 22, 02-786 Warszawa,
13. EVOCERT Sp. z o. o., ul. dr Franciszka Witaszka 6, 64-920 Piła
Integrowana Produkcja Roślin – zasady agronomiczne
Zasady agronomiczne w Integrowanej Produkcji Roślin nie uległy zmianie, toteż producenci są zobowiązani by:
– przestrzegać oficjalnych metodyk IP dla poszczególnych upraw (w tym m.in. stosować kwalifikowany materiał siewny dla upraw jednorocznych, stosować ś.o.r. dopuszczone do stosowania w IP, przestrzegać zasad higieniczno-sanitarnych, właściwie magazynować ś.o.r. i wykonywać zabiegi sprzętem sprawnym technicznie, udokumentowane przekazanie pustych opakowań po pestycydach itd.)
– stosować zrównoważony płodozmian,
– prowadzić regularny monitoring organizmów niepożądanych na plantacji, a także opracować strategię ochrony uwzględniając progi szkodliwości, co wpisuje się już w obowiązkową integrowaną ochronę roślin
– racjonalnie nawozić uprawy w oparciu o analizy gleby i wymagania pokarmowe roślin uprawnych,
– systematycznie i rzetelnie prowadzić Notatnik Integrowanej Produkcji Roślin,
– przejść pozytywnie kontrolę przeprowadzoną przez jednostkę certyfikującą, która obejmuje m.in. sprawdzenie posiadania ważnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z zakresu IP.
Ekoschemat Integrowana Produkcja Roślin – szansa na dodatkowe dopłaty
Warto pamiętać, że po przystąpieniu do tego dobrowolnego systemu jakim jest IPR można jednocześnie wnioskować o dodatkowe płatności w ramach Ekoschematów. Stawka [euro/ha] jest zmienna, ponieważ zależy od grupy upraw, a 2025 roku wynosiła:
– dla upraw sadowniczych – ok. 342,70
– dla upraw jagodowych – ok. 309,21
– dla upraw warzywniczych – ok. 309,21
– dla upraw rolniczych (i aronii ze względu na ekstensywny charakter produkcji) – ok. 146,07
Stawka jest podana w euro, natomiast stosuje się kurs wymiany tej waluty ogłoszony przez Europejski Bank Centralny w ostatnim dniu roboczym września.
Systematycznie rośnie lista gatunków, dla których już opracowano i zatwierdzono oficjalne Metodyki IP. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że wykaz roślin objętych ekoschematem IPR od 2025 roku się nie zmienił (nie został odpowiednio rozszerzony). W praktyce oznacza to, że dla gatunków, dla których metodyki opracowano później, nie przysługują dopłaty, ale można je nadal certyfikować. Dotyczy to m.in.: bobiku, ciecierzycy, grochu siewnego łuskowego i cukrowego, kapusty włoskiej, pietruszki korzeniowej i naciowej, pora, a także kilku innych gatunków. Pełna lista metodyk Integrowanej Produkcji Roślin dla poszczególnych upraw jest dostępna na stronie rządowej gov.pl. Dzięki temu producenci mogą na bieżąco zapoznawać się z aktualnymi wymaganiami oraz zasadami prowadzenia upraw w systemie IPR.
