Projekt pod opieką Joanny Siczek prowadzą uczniowie Nikodem Smagowski, Maja Chudzińska, Iwo Dziubiński, Kuba Nowakowski i Kacper Spadło. Zespół młodych badaczy bierze udział w międzynarodowym projekcie edukacyjnym Climate Detectives Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i Europejskiego Biura Edukacji Kosmicznej (ESERO).

W ramach prowadzonych badań uczniowie już latem 2026 pobrali próbki gleby z czterech stanowisk. Dwa z nich to pola po tunelach usuniętych około 2–3 i 10–15 lat wcześniej, jedno – tunel, w którym aktualnie uprawiana jest papryka. Kontrolne stanowisko stanowiło pole, na którym nigdy nie prowadzono uprawy pod osłonami.

Badanie gleby – wyniki analizy z czterech stanowisk w rejonie Potworowa

ParametrCzynny tunel (TP 1)Pole po tunelu, 2–3 lata (TP 3)Pole po tunelu, 10–15 lat (TP 10)Pole kontrolne (PK)
Azot azotanowy (N–NO₃), mg/l101,67,88,850,4
Azot amonowy (N–NH₄), mg/l32,016,522,124,3
Fosfor (P), mg/l332,1270,245,121,3
Potas (K), mg/l315,7167,7120,936,7
Magnez (Mg), mg/l205,8138,988,384,2
Wapń (Ca), mg/l2 356,52 564,6901,21 552,6
Zasolenie, g/l w przeliczeniu na NaCl1,10,30,30,4

Podane lata oznaczają przybliżony czas od usunięcia tunelu do pobrania próbki. Składniki pokarmowe oznaczono metodą uniwersalną, a zasolenie metodą ekstrakcji 1:3. Źródło danych – Agro Ekspert Polska, sprawozdanie z badań nr 4909/2026 z 16 października 2026 r.

Laboratorium oceniło zawartość fosforu jako wysoką – zarówno w próbce spod czynnego tunelu, jak i w próbce z pola po tunelu usuniętym 2–3 lata wcześniej. Na tym drugim stanowisku po zdjęciu osłony prowadzono uprawy bez nawożenia. Na polu po tunelu usuniętym 10–15 lat wcześniej i na polu kontrolnym zawartość fosforu oceniono jako niską. Zasolenie było wysokie w próbce spod czynnego tunelu, a na wszystkich trzech stanowiskach bez osłon laboratorium oceniło je jako optymalne.

Próbki pochodzą z różnych pól. Na ich podstawie można porównać stanowiska, ale ustalenie, jak szybko zmienia się zawartość składników i zasolenie po zdjęciu folii, wymagałoby powtarzania pomiarów. Przy interpretacji wyników znaczenie mają też rodzaj gleby, wcześniejsze nawożenie i sposób użytkowania pola.

Wymywanie składników pokarmowych z gleby

Na kolejnym etapie doświadczenia uczniowie planują przepłukiwać próbki gleby różnymi ilościami wody. Chcą sprawdzić, jak zmieni się zasolenie i ile składników pokarmowych pozostanie w glebie. Jeśli uda się zbadać wodę odpływającą z próbek, będzie można również określić, które składniki zostały wymyte i w jakiej ilości. Zespół analizuje też możliwości zbierania deszczówki z tuneli i wykorzystania jej w gospodarstwach do nawadniania upraw w tunelach.

Osobna część projektu dotyczy zmian w użytkowaniu gruntów w gminie Potworów. Uczniowie sięgną po archiwalne ortofotomapy Geoportalu i dane satelitarne programu Copernicus, by prześledzić, jak w latach 1990–2025 zmieniała się powierzchnia zajmowana przez tunele. Porównanie obrazów letnich i zimowych ma pomóc oszacować, jaka część tuneli jest odsłaniana po sezonie, kiedy naturalne opady mogą docierać bezpośrednio do gleby.

Autorka: Maja Chudzińska