Kiła kapusty wciąż groźna – cz. II. Rozwiązania od PeptechLab
Od kilku lat firma biotechnologiczna PeptechLab zajmuje się rolą mikrobiologii gleby w uprawie warzyw kapustnych na stanowiskach z problemem kiły kapusty. Wdrażane rozwiązania są oparte na wykorzystaniu kwasu γ-poliglutaminowego (γ-PGA) oraz peptydów, czyli związków organicznych zbudowanych z aminokwasów. W drugiej części publikacji poświęconych kile kapusty prezentujemy opinię naukowca, prof. Tomasza Skalskiego, który podzielił się swoją wiedzą nt. choroby podczas jednego ze szkoleń branżowych w Charsznicy. Jest On jednocześnie współzałożycielem i członkiem zarządu firmy PeptechLab. Prezentujemy również innowacyjne nawozowe preparaty mikrobiologiczne z asortymentu tego przedsiębiorstwa przeznaczone na stanowiska, na których występuje Plasmodiophora brassicae.
Kiła kapusty – nowe podejście do trudnego problemu glebowego
Kiła kapusty pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów w intensywnej uprawie warzyw kapustnych – mówił prof. Tomasz Skalski. Sprawca choroby, Plasmodiophora brassicae, jest obligatoryjnym pasożytem z grupy protistów (nie grzybem). W porażonych korzeniach tworzy zarodniki przetrwalnikowe, które zachowują żywotność w glebie nawet kilkanaście lat. W praktyce oznacza to, że problemu kiły nie można rozpatrywać wyłącznie na poziomie samej rośliny. Kluczowe znaczenie ma stan gleby, jej właściwości oraz obecność mikroorganizmów, które tworzą naturalną barierę biologiczną wokół systemu korzeniowego. Zdaniem prelegenta właściwym kierunkiem do rozwiązania problemu kiły kapusty jest nie tylko stwarzanie mu niekorzystnych warunków do rozwoju (np. wykonywanie wapnowania pól, przestrzeganie płodozmianu, unikanie zalewania gleby), ale również wykorzystanie mikroorganizmów i produkowanych przez nie metabolitów.
Mikroorganizmy – niewidzialni sprzymierzeńcy
Jak podkreślał prof. Skalski, gleba jest żywym ekosystemem. Znajdujące się w niej mikroorganizmy konkurują ze sobą, współpracują i produkują związki wpływające na rozwój innych organizmów. W naturalnych warunkach patogen nie funkcjonuje w próżni. Jest częścią całej społeczności mikroorganizmów. Jedne bakterie i grzyby mogą ograniczać rozwój P. brassicae, inne mogą uczestniczyć w rozkładzie materii organicznej, a jeszcze inne wpływać na dostępność składników pokarmowych. Problem pojawia się wtedy, gdy równowaga mikrobiologiczna zostaje zaburzona. Intensywna uprawa, chemizacja i prowadzona monokultura na jednym stanowisku mogą wpływać na różnorodność mikrobiomu glebowego. W takiej sytuacji patogen ma mniej naturalnych antagonistów w ryzosferze.
Specjalista zwrócił uwagę, że samo wprowadzenie do gleby określonych mikroorganizmów pożytecznych nie wystarczy, ponieważ muszą one „odnaleźć się” w nowym środowisku, tzn. przyłączyć się do cząstek gleby, współpracować z innymi mikroorganizmami, zbudować biofilm, etc. Bardzo ważne jest więc stworzenie warunków, w których mikroorganizmy mogą się zasiedlić i namnażać. Dopiero wtedy są zdolne produkować odpowiednie metabolity wpływające na równowagę mikrobiologiczną ryzosfery.
AMP – co to?
W tej konkurencji mikroorganizmy glebowe wykorzystują m.in. peptydy przeciwdrobnoustrojowe określane jako AMP. Jak wyjaśnił prof. Tomasz Skalski, mechanizm ich działania polega na oddziaływaniu na błony komórkowe mikroorganizmów. AMP są wytwarzane naturalnie przez bakterie glebowe (np. z rodzaju Bacillus) i stanowią ważne ogniwo w utrzymaniu równowagi mikrobiologicznej gleby. Utrudniają one bowiem kolonizację ryzosfery przez patogeny roślin żywicielskich.
AgriPept Protist na stanowiskach z kiłą kapusty
Problem kiły kapusty był jednym z impulsów do opracowania AgriPept Protist, głównego preparatu firmy PeptechLab. Jest on oparty na żywych kulturach wyselekcjonowanych szczepów bakterii z rodzajów Bacillus i bakterii kwasu mlekowego szczepów wytwarzających metabolity wspierające rozwój systemu korzeniowego i aktywność mikrobiologiczną ryzosfery. Podczas spotkania w Charsznicy uczestnicy mieli okazję obejrzeć pokazy laboratoryjne przedstawiające wpływ składników preparatów na zdrowotność roślin oraz ich reakcję w warunkach presji chorobowej.
W trakcie kolejnej prelekcji Adam Penkala, prezes PeptechLab przedstawił m.in. wyniki doświadczeń porównawczych przeprowadzonych w dwóch lokalizacjach (Charsznica i Przeworsk). Na stanowiskach z wysoką presją kiły po zastosowaniu preparatu ok. 90% mniej roślin wykazywało zaburzenia rozwoju systemu korzeniowego (narośla) niż w kontroli. Było to efektem zastosowania AgriPept Protist w dawce 1 l/ha w 300 l wody/ha. Preparat rekomendowano do aplikacji przed sadzeniem rozsady na miejsce stałe (na ok. 7 dni przed). Pozwoli to przygotować środowisko ryzosfery przed posadzeniem rozsady i poprawić warunki dla prawidłowego rozwoju młodych roślin. Wrażliwe stanowiska warto poddać dodatkowej aplikacji tego preparatu po 30 dniach. Przytoczone, obiecujące wyniki pozwalają wysnuć wniosek, że przy właściwie prowadzonej agrotechnice i stosowaniu AgriPept Protist można utrzymać opłacalną produkcję na stanowiskach z problemem kiły kapusty. Preparat zawiera kapsuły. Pozwalają one na długotrwałe utrzymanie aktywności naturalnych metabolitów oraz peptydów i ich stopniowe uwalnianie w okresie wegetacji roślin.
Resztki pożniwne i materia organiczna
Kolejnym ważnym elementem jest przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych pozostających po uprawie warzyw kapustnych. Pozostałości roślinne, które długo pozostają na polu, mogą stanowić źródło problemów w kolejnych sezonach. Dlatego istotne jest ich możliwie szybkie rozłożenie i włączenie materii organicznej w naturalny obieg składników. Szczególną uwagę zwrócono na działanie γ-PGA (kwasu γ-poliglutaminowego). Jest to biopolimer z fermentacji Bacillus, który zwiększa retencję wody, chelatuje kationy (Ca, Mg, Fe) i jest źródłem węgla i azotu dla mikroorganizmów glebowych.
Szybsza mineralizacja resztek ogranicza przetrwanie na nich patogenów m.in. Alternaria czy Xanthomonas campestris i zwiększa zawartość materii organicznej w glebie. W przypadku kiły kapusty kluczowe jest dodatkowo usuwanie porażonych korzeni z pola. To w nich powstają zarodniki przetrwalnikowe, które po rozkładzie korzeni trafiają do gleby. Kwas γ-poliglutaminowy jest składnikiem preparatu AgriPept SoilPlex, który należy zastosować w dawce 1-2 litrów na hektar.
Kiła kapusty – jak jej zapobiegać, podsumowanie zaleceń
W technologii PeptechLab zakłada się zrównoważone podejście do uprawy na stanowiskach z kiłą kapusty. Na optymalne zarządzanie środowiskiem glebowym składa się m.in.:
- podniesienie aktywności glebowej,
- stworzenie odpowiednich warunków do rozwoju mikrobioty glebowej,
- aplikacja preparatów przyspieszających rozkład resztek pożniwnych,
- aplikacja nawozowych produktów mikrobiologicznych wspierających odbudowę biologicznej równowagi gleby na stanowiskach, na których występuje Plasmodiophora brassicae oraz odbudowę biologicznej równowagi środowiska.
Celem wyżej wymienionych rozwiązań nie jest całkowite „wyjałowienie” gleby, ale przywrócenie równowagi mikrobiologicznej, w której patogen ma ograniczone możliwości rozwoju. Jest to szczególnie istotne w zagłębiach produkcyjnych warzyw z rodziny kapustowatych, gdzie zmianowanie jest ograniczone. Doświadczenia z Charsznicy pokazują, że praca nad glebą może jednocześnie oznaczać utrzymanie produkcji na stanowiskach z presją kiły kapusty. Ponadto wskazują na sprawniejsze zagospodarowanie resztek pożniwnych i tworzenie warunków sprzyjających pożytecznym mikroorganizmom. Preparaty firmy PeptechLab są dostępne u wiodących dystrybutorów środków do produkcji ogrodniczej, głównie w Małopolsce. Wartością dodaną preparatów z portfolio PeptechLab jest to, że są pochodzenia naturalnego i ulegają biodegradacji w glebie. W portfolio firmy znajdują się również inne preparaty na bazie γ-PGA i zaawansowanych peptydów (AMP), w tym: AgriPept Fungi (produkt peptydowy wspierający rośliny w warunkach presji chorób, np. fuzarioz, szarej pleśni i mączniaków), AgriPept DryShield (zwiększenie tolerancji na suszę i inny stres abiotyczny) oraz AgriPept BioRemed (przywraca zdrowie gleb).
AgriPept Protist oraz AgriPept Fungi są zarejestrowane jako nawozowe produkty mikrobiologiczne (wg IUNG-PIB w Puławach). W związku z powyższym można wnioskować o dofinansowanie do ich zakupu w ramach Ekoschematu Biologiczna uprawa (wariant nawozowe produkty mikrobiologiczne).
