12 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Zdrowia Roślin

12 maja na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Zdrowia Roślin, ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych w celu zwiększania świadomości dotyczącej znaczenia zdrowych roślin dla życia ludzi, zwierząt i funkcjonowania środowiska naturalnego.

W Polsce w obchody włącza się Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która podkreśla, że współczesne rolnictwo i ogrodnictwo stoją dziś przed coraz większymi wyzwaniami fitosanitarnymi.

Hasło tegorocznych działań PIORiN brzmi:

„Chroniąc rośliny, chronisz życie!”

W komunikacie z okazji Międzynarodowego Dnia Zdrowia Roślin Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa Andrzej Chodkowski zwrócił uwagę na rolę roślin w funkcjonowaniu współczesnego świata. Jak zaznaczył, rośliny:

  • zapewniają żywność ludziom i zwierzętom,produkują tlen i pochłaniają dwutlenek węgla,
  • dostarczają surowców dla przemysłu,
  • są źródłem substancji wykorzystywanych w medycynie,
  • wpływają na dobrostan człowieka i jakość życia.
Papryka słodka z uprawy polowej, dla przetwórstwa (fot AW)
Papryka słodka z uprawy polowej, surowiec dla przetwórstwa (fot AW)

Globalizacja zwiększa ryzyko rozprzestrzeniania się agrofagów

Jednym z najważniejszych problemów współczesnej ochrony roślin pozostaje szybkie rozprzestrzenianie się organizmów szkodliwych wraz z międzynarodowym handlem i transportem.

PIORiN podkreśla, że rosnąca wymiana materiału roślinnego, intensywna logistyka oraz turystyka sprzyjają pojawianiu się nowych zagrożeń fitosanitarnych.

W ostatnich latach ogrodnictwo w Europie mierzy się m.in. z:

  • nowymi wirusami warzyw,
  • bakteriami kwarantannowymi,
  • inwazyjnymi gatunkami szkodników,
  • patogenami i szkodnikami lepiej przystosowującymi się do zmian klimatu.

Międzynarodowy Dzień Zdrowia Roślin to dobra okazja by przypomnieć, że coraz większym problemem dla ogrodnictwa profesjonalnego i towarowej produkcji warzyw i owoców staje się także ograniczona liczba dostępnych substancji aktywnych oraz narastająca odporność agrofagów na środki ochrony roślin.

FAO – nawet 40% światowych plonów traconych jest przez choroby i szkodniki

Problem zdrowia roślin ma wymiar globalny.

„Według danych Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), choroby roślin i szkodniki odpowiadają za utratę nawet 40% światowych plonów rocznie”.

Straty ekonomiczne liczone są w setkach miliardów dolarów rocznie, a ich skutki dotyczą:

  • produkcji żywności,
  • bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw,
  • cen produktów rolnych,
  • oraz stabilności dostaw żywności.

FAO podkreśla również, że zmiany klimatu dodatkowo zwiększają presję organizmów szkodliwych poprzez wydłużanie okresów ich aktywności i ułatwianie migracji do nowych regionów świata.

Bioasekuracja i monitoring stają się podstawą nowoczesnej produkcji

W profesjonalnym ogrodnictwie coraz większą rolę odgrywają dziś działania profilaktyczne i szybkie wykrywanie zagrożeń. Tym bardziej, że stale kurczy się zestaw dopuszczonych do użycia substancji aktywnych środków ochrony roślin, a patogeny i szkodniki szybko uodparniają się na nieliczne, stosowane obecnie substancje – co jest bardzo dużym problemem w profesjonalnej, wielkotowarowej produkcji warzyw i owoców.

Eksperci wskazują, że podstawą ograniczania ryzyka stają się:

  • monitoring upraw,
  • higiena produkcji,
  • zdrowy materiał rozmnożeniowy,
  • dezynfekcja obiektów,
  • kontrola źródeł infekcji,
  • oraz integrowana i biologiczna ochrona roślin.
Rozsad kapusty (fot. AW(
Zdrowy materiał rozmnożeniowy jest podstawą zdrowej uprawy – rozsada kapusty (fot. AW)

Szczególnie istotne jest to w produkcji szklarniowej warzyw, gdzie zawleczenie wirusa lub bakterii może prowadzić do bardzo dużych strat ekonomicznych.

PIORiN prowadzi kontrole i działania kwarantannowe

Jak przypomina Inspekcja, jej działania obejmują m.in.:

  • kontrole graniczne importowanych roślin,
  • inspekcje gospodarstw i punktów obrotu,
  • nadzór nad materiałem siewnym,
  • monitoring organizmów kwarantannowych,
  • oraz działania mające ograniczać rozprzestrzenianie się agrofagów.

PIORiN uczestniczy również we wspólnotowym systemie ochrony zdrowia roślin Unii Europejskiej, współpracując z instytucjami fitosanitarnymi innych państw.

Seminarium w Bydgoszczy rozpoczęło obchody Międzynarodowego Dnia Zdrowia Roślin

Tegoroczne obchody rozpoczęły się już 8 maja, podczas seminarium „Zdrowe rośliny – strażnicy powietrza, żywności i środowiska”, zorganizowanym przez PIORiN wraz z Politechniką Bydgoską im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich, pod patronatem Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

12 maja - Międzynarodowy Dzień Zdrowia Roślin - logo

Wydarzenie poświęcono m.in.:

  • wpływowi zdrowia roślin na środowisko,
  • bezpieczeństwu żywnościowemu,
  • zmianom klimatycznym,
  • przyszłości zrównoważonego rolnictwa i ogrodnictwa.

Zdrowie roślin będzie jednym z kluczowych tematów najbliższych lat

Rosnąca presja chorób i szkodników, zmiany klimatu oraz ograniczanie chemicznej ochrony roślin sprawiają, że znaczenie zdrowotności upraw będzie nadal rosło.

W praktyce oznacza to większe znaczenie:

  • biologicznej ochrony roślin,
  • nowoczesnych systemów monitoringu,
  • diagnostyki laboratoryjnej,
  • bioasekuracji gospodarstw,
  • odmian odpornych na choroby.

Przyszłość profesjonalnego ogrodnictwa będzie coraz silniej opierała się na integrowaniu różnych metod ochrony oraz szybkim reagowaniu na nowe zagrożenia fitosanitarne.