Brokuł – rynek, trendy i odmiany marki Seminis

Zbiory, powierzchnia uprawy i inne statystyki

Na przestrzeni ostatnich 10 lat produkcja brokułu dynamicznie rosła po czym w ostatnich 2-3 latach obserwujemy gwałtowny spadek spowodowany trudną sytuacją rynkową związaną z nadpodażą na rynku mrożonek oraz rosnącego importu mrożonych różyczek z Egiptu.  W 2025 produkcja w Polsce oscylowała na poziomie 75-79 tys. ton i była skoncentrowana (łącznie ponad 70% areału) w województwie kujawsko-pomorskim i mazowieckim. Wg danych ARiMR brokuły były produkowane na areale 3 882,96 ha (dane te nie uwzględniają poplonów).

Warto również zaznaczyć, że Polska pełni rolę umiarkowanego uczestnika handlu zagranicznego jeśli chodzi i rynek warzyw świeżych. Dużo róż  brokułu i kalafiora eksportujemy m.in. do Czech, Słowacji i Ukrainy. Natomiast większość produkcji z krajowych plantacji (ok 85% upraw) trafia do zakładów przetwórczych  jako surowiec do produkcji mrożonek, w tym m.in. stanowią składnik tzw. warzyw „na patelnię”. W ubiegłym roku rynek brokułów się nieco załamał m.in. z powodu porażenia krajowego surowca przez bakteriozy i Zakłady przetwórcze nie zrealizowały więc w pełni swoich planów.

Wyzwania i możliwości w uprawie brokułu

Podczas swojego wystąpienia podczas webinaru kalafiorowo-brokułowego, Radosław Grabowski z firmy Bayer (właściciel marki Seminis), zwrócił na trendy technologiczne. Istotnym i niezaprzeczalnym czynnikiem determinującym sukces uprawy tego warzywa jest nawadnianie plantacji aby ograniczyć stres abiotyczny. Zdaniem specjalisty oprócz warunków środowiskowych i przebiegu pogody dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne, ponieważ bardziej pożądana jest mniejsza różyczka (20-40 mm). Ponadto nowe odmiany powinny cechować się możliwością mechanicznego zbioru i różyczkowania. Obecnie kluczowa jest też wysoka jakość oferowanego surowca pod względem zdrowotności. Pod tym względem nowe odmiany muszą wykazywać większą odporność na szkodniki i patogeny wywołujące choroby. Wpisuje się to w program hodowli. Nowe odmiany brokułu marki Seminis dostosowane są bowiem do konkretnych segmentów produkcji.

Wśród zagrożeń w produkcji brokułu dla przemysłu prelegent wymienił m.in. mączniaka i bakteriozy. Te drugie są szczególnie niebezpieczne jesienią, gdy wrotami infekcji są uszkodzenia poprzymrozkowe. W dobie stałego wycofywania środków ochrony roślin i zaostrzania norm pozostałości pestycydów postęp biologiczny w postaci odmian z opornościami nabiera na znaczeniu. Marka Seminis wprowadza obecnie odmiany brokułu z „nową genetyką”, tzw. High Rise. Wyróżniają się one wyjątkowo wniesioną różą, dzięki czemu ułatwiony jest zbiór róż, które też są lepiej owiewane i szybciej obsychają dzięki czemu są mniej podatne na rozwój bakterioz i szarej pleśni. Ponadto róże są wyrównane i wyróżniają się drobnym pączkiem i możliwością mechanicznego różyczkowania. Ważna jest również ochrona przed szkodnikami – mączlikiem.

Odmiany brokułu marki Seminis na termin jesienny

Marka Seminis oferuje szerokie portfolio odmian brokułu przeznaczone do uprawy przez cały rok. Na zbiory jesienne i z cechą High Rise przede wszystkim polecane są mieszańcowe odmiany: Andersia, Taipei i Titanium. Pierwsza z nich jest standardem w uprawie dla przemysłu. Nie zawodzi w plonowaniu. Jej wysoko wyniesiona róża pozwala znacznie przyspieszyć zbiór. Jest ona zwarta i ciężka, o ciemnozielonym kolorze. Może dłużej nieco pozostać w polu ze względu na wysoką zdrowotność polową. Toleruje też wysokie temperatury więc może być zbierana od początku września do końca kampanii zbiorczej. Zaleca się ją sadzić w zagęszczeniu 32 tys. roślin/ha. Pozwala uzyskać nawet 17-18 ton surowca z ha.

Najcięższe i bardzo zwarte róże brokułu z portfolio Seminis tworzy wysokowydajna odmiana Titanium F1. Pod tym względem nie ma sobie równych. Niemniej jest to odmiana dość wymagająca. Możliwe jest zagęszczenie nasadzeń w przypadku tej odmiany. Nie jest zasiedlana chętnie przez śmietki. Może wykazywać czasem defekty fizjologiczne w postaci przebarwień antocyjanowych. Niemniej znikają one po zblanszowaniu i nie mają wpływu na jakość po przetworzeniu. Ok. 80 dni – tyle wynosi okres wegetacji odmiany Taipei F1. Stanowi alternatywę dla Titanium F1 na słabsze stanowiska. Ta nowa odmiana lepiej znosi warunki stresowe i nie wykazuje tendencji do tworzenia pustych komór w głąbach. Firmy skupujące czasem zachęcają, by zagęszczać uprawy celem uzyskiwania mniejszej róży o wysokiej jakości. Choć zwiększa to nakłady dla producentów to jednak w doświadczeniu przeprowadzonym przez zespół Seminis wykazano, że niektóre odmiany i tak odwdzięczą się satysfakcjonującym plonem, jeśli są uprawiane gęściej. Należą do nich: Titanium F1 i SV1002BL.

Brokuły na termin wiosenno – letni

W kampanii wiosenno – letniej największą popularnością cieszy się odmiana SV1002BL. Dobrze sprawdza się zarówno w sprzedaży bezpośredniej, jak i dla przemysłu. Charakteryzuje się ok. 70-dniowym okresem wegetacji i niewielką liczbą liści, co ułatwia prace pielęgnacyjne. Genetycznie nie wykazuje też tendencji do przerastania róż liśćmi i tworzenia pustych komór w warunkach stresowych. Jest to związane m.in. z podwyższoną tolerancją na stres termiczny i z tego względu sprawdza się również latem. Wiąże róże wyrównane, ciężkie i wypukłe, o pączkach średniej wielkości. Ze względu na grzybkowaty kształt róży nadaje się do różyczkowania mechanicznego za pomocą świdrów. Zachowuje wysoką zdrowotność również w mniej sprzyjających warunkach.

Nowość do przemysłu

Typową odmianą na zaopatrzenie rynku przetwórczego jest nowa odmiana brokułu pod nazwą Abrams F1. Ze względu na krótki okres wegetacji (ok. 68-70 dni) jest przydatna do wczesnych (od końca marca) i późnych nasadzeń (do końca lipca). Rośliny odmiany Abrams F1 mają mocny wigor , a jednocześnie niski pokrój. Dzięki temu producenci wysadzają tą odmianę również w ścieżki technologiczne wykorzystywane do przejazdów traktorem. Róże wyróżniają się bardzo dobrym wyrównaniem oraz ciemnozieloną barwą.

Podsumowanie – czy warto uprawiać brokuły na zbiór jesienią? Jakie odmiany brokułu marki Seminis wybrać?

Podczas doboru odmiany do uprawy producenci powinni kierować się tym, czym dysponują. Należy do tych czynników m.in. rodzaj stanowiska, liczba rąk do pracy oraz kontraktacja z zakładami przetwórczymi. Warto rozważyć dywersyfikację odmian o różnym okresie wegetacji i terminie sadzenia (i zbioru). Pozwoli to lepiej wykorzystać dostępność pracowników i dostosować termin dostaw do oczekiwań odbiorców. Ograniczy to dodatkowo ryzyko związane z przebiegiem warunków atmosferycznych. Zróżnicowanie to pozwoli bardziej dostosować się do zmiennych warunków panujących na rynku.

Brokuły z oferty Seminis od lat cieszą się uznaniem producentów z całej Polski. Warto jednak podkreślić, że kluczem do sukcesu w ich uprawie jest odpowiednie dopasowanie terminu sadzenia oraz przeznaczenia poszczególnych odmian. Przykładowo rozsadę odmianę Titanium F1 należy sadzić do gruntu od 15-30 lipca, Taipei F1 5-25 lipca, a odmiany Andersia F1 od 15 czerwca do 20 lipca.

Aby w pełni wykorzystać wysoki potencjał plonotwórczy odmiany Titanium F1, należy uprawiać ją na stanowiskach zasobnych w składniki pokarmowe. Zalecane jest także pogłówne nawożenie saletrą wapniową oraz zapewnienie odpowiedniego nawadniania. Jest to ważne zwłaszcza w okresach wysokich temperatur i niedoboru opadów. Na słabszych stanowiskach warto postawić na odmianę Taipei F1. Z kolei Andersia F1 to uniwersalna odmiana, ceniona za stabilne plonowanie w kolejnych latach uprawy. Nowość – SV1002BL – jest szczególnie polecana do produkcji na potrzeby przemysłu ze względu na łatwość mechanicznego różyczkowania. Natomiast Abrams F1 sprawdza się na pierwsze nasadzenia, umożliwiając znacznie szybsze rozpoczęcie sezonu zbiorczego.